Cztery sposoby na rower bez łańcucha

Hałasują, brudzą nogawki spodni, wymagają regularnego smarowania, a do tego czasem się zrywają. Łańcuchy, bo o nich mowa, wydają się być tak oczywistym elementem roweru jak koło. A jednak niektóre rowery nie posiadają tego elementu. Zobaczcie jak to możliwe.
1 Klasyczne bicykle nie posiadają łańcucha. Klasyczne bicykle nie posiadają łańcucha. Fot. Tomasz Wawer / AG

Napęd bezpośredni

Łańcuch w rowerze nie pojawił się od razu. Klasyczne bicykle z XIX wieku nie posiadały łańcucha, a napęd przenoszony był z pedałów bezpośrednio na przednie koło. Miało to swoje wady - o zastosowaniu przerzutek można było tylko pomarzyć, a jedynym sposobem na szybszą jazdę było stosowanie coraz większych przednich kół.

Niestety wraz ze wzrostem średnicy koła, na rower coraz trudniej się wsiadało i stawał się on coraz mniej bezpieczny (coraz wyżej umieszczony środek ciężkości). Ograniczeniem była także długość nóg rowerzysty - szybkie bicykle mogły być dosiadane tylko przez posiadaczy (i posiadaczki) najdłuższych nóg.

Ostatecznie idea bicykla została wyparta z rynku przez klasyczny rower z dwoma jednakowej wielkości kołami. Dziś napęd bezpośredni spotkać można głównie w dziecięcych trójkołowcach i monocyklach.

2 Rower napędzany wałem kardana. Rower napędzany wałem kardana. fot. Wikipedia (public domain)

Napęd za posrednictwem wału

Wały napędowe kojarzą nam się raczej ze statkami i samochodami (zwłaszcza ciężarowymi) niż z rowerami. Warto jednak wiedzieć, że patent ten stosowany jest (od wielu lat, choć na niewielką skalę) także w jednośladach.

Rowery z napędem przenoszonym za pośrednictwem wału zwykle są nieco cięższe i ciut mniej wydajne niż klasyczne rowery napędzane za pośrednictwem łańcucha. Napęd taki ma jednak wielką zaletę - jest bardzo trwały i znosi duże obciążenia. Jest też praktycznie bezobsługowy, a na jego pracę nie mają wpływu warunki atmosferyczne. Umożliwia także zastosowanie wolnobiegu, piasty z przekładnią planetarną lub hamulca torpedo (w piaście).

3 Rower z napędem przenoszonym za pomocą paska zębatego Rower z napędem przenoszonym za pomocą paska zębatego fot. Rafał Muszczynko

Napęd z wykorzystaniem paska zębatego

Jakiś czas temu w motoryzacji niezawodne i praktycznie niezniszczalne łańcuchy rozrządu zostały zastąpione paskami zębatymi (czasem niepoprawnie nazywanymi paskami klinowymi). Paski te nie miały co prawda takiej wytrzymałości jak łańcuchy, ale posiadały kilka niezaprzeczalnych zalet: o wiele niższą wagę, brak konieczności smarowania oraz niższą emisję hałasu podczas pracy.

Również konstruktorzy rowerów, w pogoni za innowacjami, przetestowali tą technologię i docenili niska wagę pasków. Niestety podatność na warunki pogodowe (zapychanie błotem paska i wielowypustów na zębatce), niemożność zastosowania najpopularniejszych obecnie przerzutek zewnętrznych oraz konieczność ciągłej dbałości o dobry naciąg paska powodują, że technologia ta raczej nie przyjmie się w rowerach na stałe.

Pasek może jednak zastępować łańcuch tam, gdzie największą rolę odgrywa niska waga. Rower ze zdjęcia (zaprezentowany w 2008r na warszawskich Targach Rowerowych), ważył jedynie 3250 gram. Jarosław Sienkiewicz, właściciel i twórca jednośladu zapewniał, że pojazd nie jest jedynie wystawowym gadżetem i jest wykorzystywany do jazdy.

4 Napęd roweru z użyciem linek. Napęd roweru z użyciem linek. fot. Rafał Muszczynko

Napęd z użyciem stalowych linek

Skoro windy ważące z obciążeniem po kilka ton mogą być poruszane linami, to dlaczego nie zastosować tej metody w rowerach? Zresztą, w rowerach mamy już poruszane linkami hamulce i przerzutki. Więc dlaczego by linkami nie zastąpić też i łańcucha?

Niestety połączenie dwóch końców linki w zamknięty okrąg - tak, by linka mogła pracować jak łańcuch - jest na razie zbyt trudne technicznie i zbyt nietrwałe. W dodatku problemem jest zachowanie odpowiedniego naciągu linki, która z czasem ulega rozciąganiu.

Mimo to linki do przenoszenia napędu rowerów linki są używane. Nie w klasycznych rowerach, ale w konstrukcjach poziomych, w których rowerzysta wykonuje (nogami i rękoma) ruchy identyczne jak wioślarz przy wiosłowaniu.

Przy napędzie wykonywanym za pośrednictwem linek można nawet zastosować przerzutki zewnętrzne i wykorzystać typowe piasty kół. Kaseta takiego napędu jednak znacznie rózni się od kasety "łańcuchowej" - ma inne wymiary, a linka (niezależnie od biegu), zawsze owija się wokoło kasety dwa razy. I to właśnie opór linki zaciśniętej na kasecie umożliwia napęd roweru.

A może Wy znacie sposoby na napędzanie roweru bez wykorzystywania łańcucha? Wpisujcie w komentarzach, wklejajcie zdjęcia. Rowerzyści to pomysłowe istoty. Jesteśmy przekonani, że lista rozwiązań technicznych z artykułu nie jest listą pełną.

Rafał Muszczynko

Komentarze (14)
Cztery sposoby na rower bez łańcucha
Zaloguj się
  • Gość: Biko

    Oceniono 13 razy 9

    Dziwię się, że nie napisano o polskim wynalazcy i jego rowerze bez łańcucha - http://wyborcza.biz/Firma/51,101618,10908236.html?i=1
    To jest 5 i chyba najbardziej sprawny rodzaj roweru.

  • Gość: Gość

    Oceniono 11 razy 7

    Kolejna wada paska: specjalna, dzielona rama. Paska nie da się rozkuć ;)

  • Gość: divak2

    Oceniono 7 razy 5

    Z tymi och-ach na temat wałków napędowych to bym się wstrzymał. Ponieważ rower ma dosyć duży moment obrotowy (u mnie tak ~130Nm - jak w małym samochodzie) to łożyska tego wałka są mocno obciążone, wskutek czego generują duże opory. W związku z czym sprawność wałka jest sporo mniejsza niż sprawność pracującego w optymalnych warunkach łańcucha. A jak zapewnić łańcuchowi optymalne warunki? Ano nasmarować go dobrze a potem zamknąć go całego w osłonie. I to jest piąty sposób na pozbycie się łańcucha z pola widzenia.

  • rmikke

    Oceniono 3 razy 3

    Jak to nie używa się linek do napędu klasycznych rowerów?

    Proszę bardzo: www.stringbike.com/

  • jezdziec_apokalipsy

    Oceniono 3 razy 3

    A co jest nie tak z łańcuchami? Ja ze swoim nie mam żadnych problemów. Zanim się dowiedziałem, że po smarowaniu należy go wytrzeć, żeby się piach nie przyklejał i nie zużywał nadmiernie części, całymi latami jeździłem z takim papierem ściernym na łańcuchu i zębatkach. Kiedy mi się coś w końcu posypało, mój rower był już tak stary, że wymagał wymiany ze względu na brak kompatybilności ze współczesną technologią :)

  • benek.z.gw

    Oceniono 4 razy 2

    Rower Bounce bike nie ma łańcucha polskanarowery.sport.pl/msrowery/1,105126,8283322,Pojazd_dla_kangurow.html
    Są tez rowery napędzane cięgnami z grubego drutu .Zdaje się dwa takie cięgna wykonują ruch posuwisto zwrotny .Bród na pasku zębatym można eliminować tak jak się osłania łańcuchy w holenderkach.
    Nie sądzę aby błoto stanowiło wielki problem , bo pasek zębaty nie musi być mocno napięty .Co do naciągu paska to wcale nie jest problematyczny. Paski "nie zębate" a wielorowkowe (wieloklinowe) nawet sztywne (z kortem) pracują latami w układach bez naciągu. Stosuje się tez paski elastyczne bez kortu np MAEL ,które naciąga się o kilkadziesiąt mm wiec żadna regulacja długosci nie jest potrzebna

  • Gość: Gość

    Oceniono 2 razy 2

    mimo wszystko, chętnie kupibym taki jak na fotce wyżej. Gdzie można takie cacko kupić?

  • MultiKomentator

    Oceniono 1 raz -1

    Jest jeszcze jeden sposób: rower elektryczny z napędem bezpośrednim - silnik w piaście. Napęd centralny w rowerze jest uważany za najlepszy, ale wg mnie nie jest, bo dużym momentem obrotowym przeciąża łańcuch.

  • Gość: swa

    Oceniono 3 razy -1

    Dla najmłodszych są rowerki biegowe http://www.likeabike.com.pl/galerie/r/rowerek-biegowy-likeabik_237.jpg

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX