Skołowani na Wybory. Już rozmawiamy o rowerach, jeszcze nie wiemy jak

Po raz pierwszy w historii temat rowerowy wszedł mocno do debat przedwyborczych. Z doświadczeń wynika, że wprawdzie politycy i samorządowcy już chcą rozmawiać o rowerach i zrównoważonym transporcie, ale jeszcze nie bardzo wiedzą jak - pisze Agata Kowalska, prowadząca w radiu TOK FM program "Skołowani".

Przed tegorocznymi wyborami samorzadowymi postanowilismy przeprowadzic w Radiu TOK FM w programie "Skolowani" cykl audycji z udzialem najwazniejszych kandydatek i kandydatow na urzad Prezydenta Miasta z kilku najwiekszych aglomeracji w Polsce.

Postanowilismy pytac nie tylko "o rowery" (jak czesto w skrocie okreslali temat rzecznicy prasowi naszych gosci), ale o caly system komunikacji i transportu w miescie, wlaczajac w to ruch samochodowy, publiczny, pieszy - i oczywiscie rowerowy.

Moim glownym zmartwieniem przed rozpoczeciem cyklu nie byl stan wiedzy naszych rozmowcow, tylko obawa czy w ogole zgodza sie udzielic wywiadu na tak konkretny i ograniczony do jednej sfery zycia temat. Wraz z uplywem kolejnych tygodni coraz wyrazniej bylo widac, ze ten problem nie istnieje. Kandydatki i kandydaci z entuzjazmem (!) przyjmowali zaproszenie do rozmowy, stawiali sie w studiu Radia TOK FM lub tez punktualnie odbierali od nas telefon. Dla nas, prowadzacych audycje bylo to wazne nie tylko ze wzgledu na przebieg programu. Powszechna zgoda na udzial w Skolowanych mogla byc rowniez dowodem, ze kandydaci na samorzadowcow coraz powazniej traktuja swoich wyborcow i tak codzienna dla tych ostatnich sprawe, jaka jest poruszanie sie po miescie. Ten ostatni wniosek ulegl wraz z kolejnymi audycjami powaznej modyfikacji - ale o tym pozniej.

W trakcie naszej telefonicznej wyprawy przez sztaby wyborcze spotkalismy sie z dwiema odmowami. Nie znalezli dla nas czasu ubiegajacy sie o reelekcje: Prezydent Wroclawia Rafal Dutkiewicz i Prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz - Waltz, ktora odwolala swoj udzial mimo wczesniejszego zaakceptowania zaproszenia.

Spory zawod sprawil rowniez Prezydent Krakowa, Jacek Majchrowski, ktory obiecal odwiedzic studio Radia TOK FM w Krakowie, a ostatecznie rozmawial z nami z lozy VIP w trakcie meczu pilkarskiego. Nie sadze, by przekrzykujac stadionowa wrzawe, zdolal przekonac do siebie ktoregokolwiek krakowskiego rowerzyste czy rowerzystke lub chocby jakiegos kibica.

Zapytalismy chyba kazdego z gosci cyklu "Skolowani na Wybory" o to, czym najchetniej porusza sie po swoim miescie. Wiekszosc kandydatow i kandydatek przyznawala, ze najczesciej jezdzi samochodem, choc - dodawali - nawet ten sposob nie nalezy do najprzyjemniejszych. Dopytywalismy, dlaczego nie przesiada sie na rowery i slyszelismy standardowa litanie: za zimno, za daleko, zbyt brudzaco, nie da sie, bo garnitur, a poza tym nie wypada. Wypada natomiast dodac, ze nasi goscie, kandydujacy w wyborach samorzadowych, to obecni poslowie, wojewodowie, radni. Dobrym przykladem stosunku ludzi wladzy do dwukolowego srodka lokomocji, jest moja wymiana zdan z Wojewoda Malopolskim Stanislawem Kracikiem.

Wszyscy pretendenci do urzedu prezydenta narzekali na korki i obiecywali zmiane na lepsze. Najciekawszy poglad zaprezentowal moim zdaniem Krzysztof Andruszkiewicz, kandydujacy na urzad Prezydenta Gdanska. Wedlug niego "samochodow na pewno bedzie przybywac, wiec gdzie tylko mozna poszerzyc jezdnie, nalezy te jezdnie poszerzac".

Poza takimi oryginalnymi pogladami w wielu rozmowach kandydaci operowali glownie prostymi haslami rodem z ulotek wyborczych. Moim ulubiencem w tym wzgledzie jest poznanski kandydat Dariusz Bachalski, ktorego rowerowe obietnice zawarte w programie wyborczym sa tak skondensowane, ze moge je nie tylko w calosci tu zacytowac, ale wrecz nauczyc sie ich na pamiec" "Staly wzrost i rozbudowa sciezek rowerowych w Poznaniu". To haslo mnie naprawde inspiruje do tworzenia kolejnych: "Likwidacja korkow w miescie", "Priorytetowa komunikacja publiczna", "Rowne drogi, czyste chodniki"... Swoja droga czym rozni sie rozbudowa od stalego wzrostu? Jak nie rozbuduja, to same im sciezki w tym Poznaniu rosna?

Prawdziwym problemem bylo wydobycie od naszych gosci czegos wiecej niz tych kilku hasel i narzekan na obecna sytuacje. Pytalismy w nadziei na calosciowa, przemyslana wizje ruchu w miescie, na ktorej kandydaci opierali swoje obietnice wyborcze. Najspojniejsza koncepcje przedstawil niewatpliwie Janusz Korwin - Mikke, startujacy w Warszawie, choc od czasu tego wywiadu zastanawiam sie, czy powinnismy byli te wizje od niego wydobywac...

Z wywiadow z kandydatami na Prezydentow polskich miast latwo zartowac, ale mozna wyciagnac rowniez wnioski pozytywne. Jak wspomnialam na poczatku, praktycznie wszyscy zgodzili sie rozmawiac. Poza tym wielu z naszych gosci postaralo sie przygotowac do audycji (i do ewentualnych pytan swoich wyborcow). Wiedzieli, ze kostka Bauma niekoniecznie stanowi gwiazdkowe marzenie rowerzysty, ze nie wystarczy budowac kilometrow sciezek, ze potrzebna jest spojna siec drog rowerowych. Niektorzy niechetnie podchodzili do koncepcji kontrapasa, ale przynajmniej rozumieli samo pojecie. Wielu odwolywalo sie do doswiadczen miast zachodniej Europy, nawet jesli nie mieli okazji po zadnym z nich jezdzic na rowerze.

Jest kiepsko, ale wydaje sie, ze temat rowerow wkroczyl na salony samorzadowych wlodarzy i nie da sie stamtad szybko przegonic. A Szanownym Kandydatom i Kandydatkom na Prezydentow polskich miast podpowiadam, ze rowerowych lobbystow i marzycieli najlatwiej sie z tego salonu pozbyc wysluchujac ich i pilnujac czy podlegle Wam instytucje realizuja prorowerowa polityke, ktora rozpoczeliscie jeszcze w czasie kampanii wyborczej.

Agata Kowalska

Program "Skolowani" co sobote o 19.00 na antenie TOK FM. Archiwalne audycje - takze te wyborcze - w calosci do odsluchania w archiwum.