Rower, a sprawa polska

Zbliżają się wybory, ale te mniej ważne dla rowerzystów. Jednak czy rzeczywiście rower nie jest i nie powinien być ważnym tematem polityki krajowej?

Czego brakuje rowerzystom? Oczywiście ścieżek - tak odpowiada 9/10 zapytanych - bez względu na to, czy jeżdżą rowerem, czy nie. No i jeszcze parkingów rowerowych. Czasem pojawi się propozycja roweru publicznego. Bardziej zorientowani wspomną być może o ułatwieniach w przewozie roweru komunikacją miejską. Wszystko po kolei to sprawy dla samorządu. Samorząd mamy już wybrany. Ci, którzy mieli szczęście - widzą pewnie u siebie pierwsze zmiany na lepsze, ci którzy szczęścia mieli mniej - plują sobie w brody i dalej przeciskają się rowerem między wielkimi ciężarówkami lub po krzywych chodnikach.

Ale czy na pewno rower to tylko sprawa dla samorządu? Przecież mieliśmy w minionej właśnie kadencji parlamentu spektakularny przykład legislacji, która zupełnie na nowo zdefiniowała miejsce rowerzystów w miastach. Poczuliśmy się bardziej legalni, nieco bardziej poważani, zauważeni. Mieliśmy szczęście - to był przykład zmian na lepsze. Ale czy możemy być pewni, że za tydzień w Sejmie nie znajdą się parlamentarzyści, którzy bezpieczeństwo na drogach rozumieją jako budowę kładek i likwidację przejść naziemnych a wszystkich rowerzystów, najchętniej w kasku i kamizelce, z obowiązkowym OC i gaśnicą wysłaliby do lasu w okresie czerwiec-wrzesień?!

To parlament ma kompetencje by zmieniać Prawo o Ruchu Drogowym i w ten sposób kształtować bezpieczeństwo na polskich drogach (PoRD obowiązuje zarówno na drogach krajowych jak i na miejskich ulicach). Od składu parlamentu będzie również zależał przyszły rząd, którego członkiem będzie minister odpowiedzialny za infrastrukturę - to w gabinetach jego pracowników powstaną rozporządzenia na temat budowy śluz rowerowych i pasów dla rowerów oraz przyczepek.

Oczywiście nie oszukujmy się - jeśli spytamy dzisiaj naszego kandydata, co myśli na temat śluzy rowerowej - nawet jeśli będzie wiedział, czym ona jest i odpowie zgodnie ze swoimi przekonaniami - będą one miały bardzo niewielki (o ile jakikolwiek) wpływ na przyszłe rozporządzenie. Dzieje się tak dlatego, że rower nie jest obecnie w Polsce tematem politycznym. Nie kształtują się wokół niego koalicje i grupy interesów zdolne wywierać polityczny wpływ. Politycy nie składają w związku z rowerem żadnych (ani wiążących, ani błahych) obietnic, nie rozpala on debaty. (por. miejscami żenujące wypowiedzi polityków podczas audycji Skołowani w radiu TOK FM).

Czy tak musi być? Myślę, że nie. Nas również - jeśli nie za kilka, to za kilkanaście lat, nie ominie ten ruch, który już dawno rozlał się poza granice Holandii i Danii. I dotarł choćby do Francji, gdzie na rok przed wyborami prezydenckimi środowiska rowerowe negocjują z politykami narodowy plan rowerowy (plan national velo).

Nie ma to być dokument, który w gładkich słowach na kilku kolorowych slajdach powtórzy jak ważny jest zrównoważony transport i ile gospodarka zyskuje na rowerzystach. Zdaniem Huberta Peigne (międzyresortowego koordynatora polityki rowerowej - tak, Francuzi mają oficera rowerowego umocowanego w rządzie centralnym!), warunkiem koniecznym planu jest ustalenie rzetelnych i miarodajnych sposobów pomiaru praktyk transportowych tak, aby pokazać, jakie znaczenie rzeczywiście dla Francji i jej społeczeństwa ma rower. A więc - przede wszystkim fakty!

Na razie trudno powiedzieć, co dokładnie będzie zawierał plan, jednak na pewno nie skończy się na (także ważnej) promocji. Przedstawiciele środowisk rowerowych mają spory katalog proponowanych zmian w prawie. We Francji odróżnia się kodeks drogowy - stosowany na trasach zamiejscowych - od kodeksu ulicznego - stosowanego w mieście. Ten drugi już obecnie ma szereg ułatwień dla rowerzystów, na przykład dość powszechnie dopuszcza jazdę rowerem pod prąd.

Jeśli plan zostanie ogłoszony, a jego założenia wdrożone, rowerzyści będą cieszyli się jeszcze większymi przywilejami. Miedzy innymi prawdopodobnie taryfikator mandatów będzie dla nich łagodniejszy, proporcjonalnie do stwarzanego - mniejszego - zagrożenia.

Jednak zmiany to nie tylko prawo. Niewiele dziś da się zrobić bez pieniędzy. Twórcy planu rozważają więc szereg możliwości zabezpieczenia na szczeblach regionalnych i centralnym środków niezbędnych do tworzenia infrastruktury rowerowej (w tym - mówi się o tworzeniu międzymiastowych "autostrad rowerowych").

Proponuje się też szereg ulg podatkowych i zachęt finansowych dla osób dojeżdżających rowerem do pracy. Np kupując rower ze wspomaganiem elektrycznym francuz będzie mógł liczyć na zwrot 25% kosztu zakupu, a za każdy przejechany do pracy kilometr otrzyma redukcje podatku o 21 eurocentów.

Narodowy Plan Rowerowy ma zostać uchwalony w grudniu. Wybory prezydenckie odbywają się na wiosnę. Wygląda to jak przedwyborcza kiełbasa dla rosnącej społeczności francuskich rowerzystów. Jednak jeśli tak rzeczywiście jest - należy wziąć to za dobrą monetę. Francuska klasa polityczna włączyła rower do debaty publicznej. Nie mówi się już o nim tylko jako o sposobie na spędzanie czasu czy środku komunikacji dla uboższych warstw społeczeństwa. Rower jest nie tylko rozrywką. Nie tylko środkiem transportu. Jest sposobem na to, by miasta uczynić mobilnymi i dobrymi do życia, by zwiększać społeczną spójność, by poprawiać wskaźniki zdrowia publicznego, zredukować wykluczenie transportowe. W skrócie jest narzędziem pozytywnych zmian w późnokapitalistycznym społeczeństwie. Tanim i skutecznym.

Konrad Olgierd Muter, osr

Więcej o:
Komentarze (2)
Rower, a sprawa polska
Zaloguj się
  • Gość: gom1

    Oceniono 2 razy 2

    "francuz bedzie mogl liczyć na zwrot 25% kosztu zakupu, a za każdy przejechany do pracy kilometr otrzyma redukcje podatku o 21 eurocentow" - i to jest pomysł na promocję rowerów w naszych miastach. Nie opowieści o ekologii, ograniczaniu korków, zdrowym trybie życia czy zrównoważonym transporcie, ale właśnie KASA! Gdyby taki pomysł przeforsować w naszym parlamencie, ulice zapełniłyby się rowerzystami! ;-)

  • Gość: tinevez

    Oceniono 1 raz 1

    @gom1

    dokladnie o to chodzi w planie. Rower ma byc najatrakcyjniejszy juz na pierwszy rzut oka.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX